Vrouwe Justitia

Beschrijving van de wijze van afdoening door de rechter en de daarbij opgelegde straffen en maatregelen, zowel voor alle misdrijfzaken als specifiek de zaken met minderjarige verdachten.

Laatst bijgewerkt: 17 okt 2016.

Berechting in eerste aanleg van alle verdachten

In 2015 deed de rechter 102.000 misdrijfzaken af, 20% minder dan in 2007 en 5% meer dan in 2014. Vermogensmisdrijven en gewelds- en seksuele misdrijven vormden samen meer dan de helft van de zaken.

In bijna negen van de tien zaken (87%) sprak de rechter een schuldigverklaring uit in 2015, iets minder dan in 2007 (92%). Het percentage vrijspraken nam toe van 7% in 2007 naar 11% in 2015. In 2015 was de vrijheidsstraf de meest opgelegde straf, gevolgd door de taakstraf. Het aantal vrijheidsstraffen daalde sinds 2007, maar bleef tussen 2013- en 2015 constant op 35.000. Het aantal taakstraffen nam af tot 30.000 in 2015. Het aandeel vrijheidsstraffen in de schuldigverklaringen met strafoplegging steeg van 35% in 2007 naar 41% in 2015. Het aandeel taakstraffen bleef constant (35%) en dat van de geldboetes daalde (van 43% naar 32%).

Berechting in eerste aanleg van minderjarige verdachten

Het aantal afgedane misdrijfzaken tegen minderjarigen daalde tot 5.500, dit is minder dan de helft van het aantal zaken in 2007. Vermogensmisdrijven vormden iets minder dan de helft van de zaken. Het percentage vrijspraken verdubbelde in de periode 2007-2015, tot 13%. In 2015 was de taakstraf de meest opgelegde straf. Het totale aantal jeugddetenties tegen minderjarigen is in de periode 2007-2015 met drie kwart afgenomen (naar 920 in 2015) en het aantal taakstraffen met drie op de vijf (naar 3.600 in 2015). Het aandeel jeugddetenties op de schuldigverklaringen met strafoplegging daalde van 33% in 2007 naar 21% in 2015, het aandeel taakstraffen steeg (van 79% naar 82%) maar het aandeel (deels) onvoorwaardelijke taakstraffen daalde (van 67% naar 59%) en het aandeel geldboetes bleef constant (4%).

Kerncijfers Berechting
200720142015
Afdoeningen door de rechter totaal*12800098000102000
w.o. eerder afgedaan door OM/rechter81007700
schuldigverklaringen1180008600089000
vrijspraken84001000011000
vrijheidsstraffen**410003500035000
taakstraffen410003000030000
Afdoeningen in zaken tegen minderjarigen*1300062005500
schuldigverklaringen1200053004700
vrijspraken910790730
jeugddetenties38001100920
taakstraffen920040003600

* Gebleken is dat de gegevens uit COMPAS over afdoeningen van de rechter niet geheel volledig zijn vanwege een fout in de query naar het CBS. Hierdoor vindt er een onderschatting plaats van het aantal afdoeningen door de rechter (zie ook de Bronnen en methoden).

** Het gaat hier om (deels) onvoorwaardelijke en voorwaardelijke gevangenisstraffen, hechtenissen, militaire detenties en jeugddetenties.

Brontabel als csv (446 bytes)
Afdoeningen door de rechter tegen alle verdachten naar soort misdrijf, 2007 en 2015
Gewelds- en seksuele misdr.VermogensmisdrijvenVernielingen en openb. ordeOverige misdrijven Wetboek van StrafrechtVerkeersmisdrijvenDrugsmisdrijven(Vuur)wapenmisdrijvenOverige misdrijven
200724.29137.59816.3112.91528.0748.5061.9237.961
2015*21.15534.52510.3952.65417.9658.6921.7825.310

* Voorlopige cijfers.

Bron: CBS Brontabel als csv (313 bytes)
Afdoeningen door de rechter tegen alle verdachten naar soort sanctie, 2007 en 2015
VrijheidsstrafTaakstrafGeldboeteOntzegging van rijbevoegdheidOverige bijkomende straffenBetaling aan de staat - schadevergoeding - ontneming wederrechtelijk verkregen voordeelOverige maatregelenStraf of maatregel onbekend
2007408304061150612185514060161453830782
2015*35437302102756980061049142681545494

* Voorlopige cijfers.

Bron: CBS Brontabel als csv (331 bytes)
Afdoeningen door de rechter tegen minderjarigen naar soort misdrijf, 2007 en 2015
Gewelds- en seksuele misdr.VermogensmisdrijvenVernielingen en openb. ordeOverige misdrijven Wetboek van StrafrechtVerkeersmisdrijvenDrugsmisdrijven(Vuur)wapenmisdrijvenOverige misdrijven
2007277354333574219242232181201
2015*13092532103312417815213361

* Voorlopige cijfers.

Bron: CBS Brontabel als csv (278 bytes)
Afdoeningen door de rechter tegen minderjarigen naar soort sanctie, 2007 en 2015
VrijheidsstrafTaakstrafGeldboeteOntzegging van rijbevoegdheidOverige bijkomende straffenBetaling aan de staat - schadevergoeding - ontneming wederrechtelijk verkregen voordeelOverige maatregelenStraf of maatregel onbekend
200739779203480711462352344117
2015*95336201637046121411627

* Voorlopige cijfers.

Bron: CBS Brontabel als csv (309 bytes)

Bron: Criminaliteit en rechtshandhaving 2015, hoofdstuk 6 Berechting

Tabellen bij Berechting

Bronnen en methoden bij Vervolging en berechting

Standaardclassificatie Misdrijven

Samenwerkende partijen