Overtredingen via de bestuursrechtelijke weg

Het aantal door bestuursorganen behandelde overtredingen (excl. Belastingdienst en financieel-economische toezichthouders) steeg van 2007 tot 2017 met 44% tot 119.000.

Auteur: D.E.G. Moolenaar

Laatst bijgewerkt: 15 oktober 2018.

Er is geen compleet beeld te geven van de door diverse bestuursorganen bestuursrechtelijk behandelde overtredingen. Wel kan op basis van diverse bronnen, met name de jaarverslagen van de betrokken instanties, een beeld van een aantal belangrijke spelers op dit gebied worden verkregen. De grootste ‘onbekende’ op dit gebied is waarschijnlijk het aantal door gemeenten bestuursrechtelijk geconstateerde en afgehandelde overtredingen, met uitzondering van die op het gebied van de sociale zekerheid. Ook over de parkeerovertredingen die via een naheffing van parkeerbelasting door gemeentelijke diensten zijn afgedaan, zijn geen landelijke gegevens beschikbaar.

De vanaf 2009 bestaande mogelijkheid voor gemeenten om overtredingen via een strafbeschikking af te doen is in 2017 23.000 keer gebruikt. Dit is een daling van 45% ten opzichte van 2016. De reden hiervoor is dat een aantal grote gemeenten overgestapt zijn op de bestuurlijke boete. De geïnde bestuurlijke boetes mogen gemeenten zelf houden in tegenstelling tot geïnde bestuurlijke strafbeschikkingen. Over het aantal bestuurlijke boetes opgelegd door gemeenten is geen informatie beschikbaar. Langs bestuursrechtelijke weg handelde de Douane in 2017 21.000 overtredingen af. De uitvoeringsorganen sociale zekerheid (SVB, UWV, gemeenten) behandelden in dat jaar circa 55.000 overtredingen. Bij het UWV was tot en met 2014 sprake van een stijgende trend, maar daarna is het aantal behandelde overtredingen gedaald met 63% (zie tabel 9.2 bij Overtredingen).

Een aantal andere bestuursorganen, zoals de Inspectie Sociale Zaken en Werkgele-genheid (SZW) en de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), vraagt aan het CJIB om de inning van een bestuurlijke boete of dwangsom te verzorgen (zie tabel 9.2 bij Overtredingen). In 2017 ging het in totaal om circa 41.000 zaken. Sinds 2011 is het Zorginstituut Nederland daarbij de belangrijkste leverancier met ruim 25.000 boetes in 2017. Dit is een stijging van 13% ten opzichte van 2016. De Inspectie SZW legde in 2017 circa 2.600 keer een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom op. Dit is daling van 20% ten opzichte van 2016.

Het aantal door andere bestuursorganen bij het CJIB aangebrachte bestuurlijke boetes en gevallen van last onder dwangsom bedroeg ruim 13.000 in 2017 (zie tabel 9.2 bij Overtredingen). Voor milieu- en keurfeiten kan de bestuurlijke strafbeschikking milieu (BSB milieu) worden opgelegd. In 2017 is dit 475 keer gebeurd, een daling van 10% ten opzichte van 2007 (destijds nog een transactie).

Bron: Criminaliteit en rechtshandhaving 2017, hoofdstuk 9 Overtredingen

Tabellen bij Overtredingen

Bronnen en methoden bij Overtredingen

Samenwerkende partijen