Financiële sancties*

De tenuitvoerlegging van de financiële sancties door het CJIB varieert eveneens: zowel het aantal geldsomtransacties als het aantal geldboetes daalde tussen 2007 en 2017.

Auteur: S.N. Kalidien

Laatst bijgewerkt: 15 oktober 2018.

Tenuitvoerlegging van de geldsomtransactie[1]

Het totale aantal bij het CJIB binnengekomen transacties daalde fors tussen 2007 en 2017, van 621.900 tot 4.600 (zie figuur 7.3). Deze daling houdt sterk verband met de invoering van de Wet OM-afdoening (zie verderop in deze paragraaf). Sinds 2015 leverde alleen het OM nog transacties aan bij het CJIB; politietransacties en transacties aangeleverd via een overige instantie kwamen niet meer voor (zie tabel 7.17 bij Tenuitvoerlegging van sancties).

Tenuitvoerlegging van de strafbeschikking[2,3]

Terwijl het aantal geldsomtransacties fors daalde, steeg het aantal strafbeschikkingen sinds de invoering daarvan in 2008 aanzienlijk. Vanaf 2014 zette echter een dalende trend in tot 284.000 in 2017. Het merendeel van de binnengekomen strafbeschikkingen bij het CJIB is afkomstig van de politie (46% in 2017), het overgrote deel hiervan betreft echter overtredingen. Ongeveer 20% werd aangeleverd via de parketten, waarvan de helft naar aanleiding van een misdrijf. Zeven procent werd aangeleverd via de gemeenten en ruim een kwart via overige instanties. Bij zowel de gemeenten als overige instanties betreft het overtredingen. Het CJIB handelde in totaal 310.100 strafbeschikkingen af in 2017. Het merendeel hiervan werd betaald: 61% in 2017. In 2009 was dit percentage 97% (zie tabel 7.18 bij Tenuitvoerlegging van sancties).

Tenuitvoerlegging van de geldboete

Net als de geldsomtransacties, daalde ook het aantal geldboetes dat instroomde bij het CJIB: van 45.900 in 2007 tot 19.400 in 2017. Het CJIB handelde 21.200 geldboetes af in 2017. Hiervan werd 75% geïnd en 6% werd afgedaan met een vervangende hechtenis. Het gemiddeld te innen boetebedrag bedroeg € 1.130 in 2017, in 2007 bedroeg dit € 650. Het totaal gevorderde bedrag aan geldboetes bedroeg ruim 16 miljoen euro in 2017, ten opzichte van bijna 29 miljoen euro in 2007 (zie tabel 7.19 bij Tenuitvoerlegging van sancties).

Tenuitvoerlegging van de schadevergoedingsmaatregel

Het aantal aan het CJIB ter executie aangeboden schadevergoedingsmaatregelen steeg de afgelopen paar jaar, na een aanvankelijk dalende trend tussen 2007 en 2011 van 12.300 tot 10.900 maatregelen. Daarna schommelt dit aantal rond de 13.000 maatregelen. in 2011. Het aantal afgedane maatregelen in 2017 was 13.600. Het merendeel van de maatregelen werd betaald (82% in 2017). Ongeveer 15% mondde uit in vervangende hechtenis. Het gemiddelde initiële vorderingsbedrag steeg overwegend tussen 2007 en 2017. In 2017 ging het om € 2.890. In 2007 bedroeg dit € 1.550 (zie tabel 7.20 bij Tenuitvoerlegging van sancties).

Tenuitvoerlegging van de ontnemingsmaatregel

Het aantal ter executie aangeboden ontnemingsmaatregelen (Pluk-ze) aan het CJIB daalde tussen 2007 tot en met 2010 van 1.700 tot 1.200 maatregelen. Tussen 2011 en 2016 schommelde het aantal maatregelen tussen de 1.200 en 1.400. In 2017 steeg het aantal tot bijna 1.700 maatregelen. Het CJIB handelde ruim 1.000 maatregelen af in 2017, waarvan 89% middels betaling. Het gemiddelde initieel te vor-deren bedrag varieerde tussen 2007 en 2017 van € 12.100 tot € 27.000. In 2017 ging het om € 21.900, ten opzichte van € 14.000 in 2007 (zie tabel 7.21 bij Tenuitvoerlegging van sancties).

* De aantallen betreffen meerder- en minderjarigen samen.

[1] De cijfers over geldsomtransacties betreffen zowel misdrijven als overtredingen. In Overtredingen wordt apart aandacht besteed aan overtredingen.

[2] Sinds de invoering van de Wet OM-afdoening in februari 2008 kan het OM een strafzaak afdoen in de vorm van een strafbeschikking. Inmiddels hebben ook buitengewone opsporingsambtenaren (BOA’s) van gemeenten en andere bestuurlijke instanties en politieagenten de bevoegdheid gekregen tot het opleggen van een strafbeschikking, in de vorm van respectievelijk bestuurlijke strafbeschikkingen en politiestrafbeschikkingen (zie ook Overtredingen).

[3] De cijfers over strafbeschikkingen betreffen vanaf 2009 zowel misdrijven als overtredingen. In 2008 en 2009 betrof het aantal strafbeschikkingen aangeleverd door de politie alleen misdrijven (rijden onder invloed). Vanaf 2010 zijn ook overtredingen inbegrepen bij de door de politie aangeleverde strafbeschikkingen. De strafbeschikkingen aangeleverd door de parketten betreffen zowel overtredingen als misdrijven. De strafbeschikkingen aangeleverd door gemeenten en overige instanties betreffen alleen overtredingen. In Overtredingen wordt apart aandacht besteed aan overtredingen.

Bron: Criminaliteit en rechtshandhaving 2017, hoofdstuk 7 Tenuitvoerlegging van sancties

Tabellen bij Tenuitvoerlegging van sancties

Bronnen en methoden bij Tenuitvoerlegging van sancties

Samenwerkende partijen